EPC HASTANESİ · KEMİK SAĞLIĞI REHBERİ
Osteoporoz (kemik erimesi), kemik yoğunluğunun ve kemik gücünün azalmasıyla kırık riskinin yükseldiği bir kemik hastalığıdır. En önemli özelliklerinden biri, çoğu kişide uzun süre belirti vermeden ilerleyebilmesidir. Bu nedenle risk faktörlerini erken fark etmek önemlidir.
Yaş, aile öyküsü, kırık geçmişi ve diğer risk faktörlerinizi yanıtlayarak tahmini risk düzeyinizi görmek için
EPC Osteoporoz (Kemik Erimesi) Risk Taramasını kullanın.
Kemik erimesi belirtileri nelerdir?
Osteoporoz genellikle “sessiz hastalık” olarak tanımlanır çünkü ilk belirti bazen düşük travmalı bir kırık olabilir. Özellikle omurga kırıklarında sırt ağrısı, boyda kısalma veya kamburlaşma görülebilir.
Osteoporoz kimlerde daha sık görülür?
- İleri yaştaki kişilerde
- Menopoz sonrası kadınlarda
- Daha önce düşük travmalı kırık yaşayanlarda
- Ailesinde osteoporoz veya kalça kırığı öyküsü bulunanlarda
- Düşük vücut ağırlığı olanlarda
- Uzun süre kortizon benzeri ilaç kullananlarda
- Fiziksel aktivitesi düşük kişilerde
- Sigara kullananlarda
- Aşırı alkol tüketimi olanlarda
- Kalsiyum ve D vitamini alımı yetersiz olanlarda
Kemik erimesi neden olur?
Kemik dokusu yaşam boyunca sürekli yenilenir. Yaşla birlikte kemik kaybı hızlanabilir ve yeni kemik yapımı yavaşlayabilir. Hormon değişiklikleri, genetik yatkınlık, bazı hastalıklar, bazı ilaçlar ve yaşam tarzı faktörleri bu dengeyi etkileyebilir.
Kemik erimesi ağrı yapar mı?
Osteoporozun kendisi çoğu zaman ağrıya neden olmaz. Ağrı daha çok omurga, kalça veya diğer bölgelerde oluşan kırıklarla ilişkili olabilir. Bu nedenle yalnızca ağrı olup olmamasına bakarak osteoporoz değerlendirmesi yapmak doğru değildir.
Osteoporoz tanısı nasıl konur?
Kemik mineral yoğunluğunu ölçmek için en sık kullanılan yöntemlerden biri DXA / DEXA kemik yoğunluğu ölçümüdür. Özellikle kalça ve omurga bölgelerindeki kemik yoğunluğunu değerlendirmede kullanılır. Tanı yalnızca risk testine göre konmaz; hekim değerlendirmesi gerekir.
Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılabilir?
İleri yaş, menopoz sonrası dönem, kırık öyküsü, ailede kalça kırığı, düşük vücut ağırlığı, uzun süreli kortizon kullanımı veya başka klinik riskler bulunan kişilerde kemik yoğunluğu ölçümü hekim tarafından değerlendirilebilir.
Osteoporoz kırık riskini neden artırır?
Kemik yoğunluğu ve kemik yapısındaki bozulma, kemiğin dayanıklılığını azaltabilir. Bu nedenle ayakta durma yüksekliğinden düşme gibi normalde ciddi kırık oluşturmayabilecek travmalar osteoporozlu kişilerde kırığa yol açabilir. Kalça, omurga ve el bileği sık etkilenen bölgeler arasındadır.
Kemik erimesini önlemek mümkün mü?
Her osteoporoz vakası tamamen önlenemese de değiştirilebilir risk faktörleri önemlidir. Düzenli ağırlık taşıyan egzersizler, kas güçlendirme, yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı, sigaranın bırakılması, aşırı alkol tüketiminden kaçınma ve düşme riskinin azaltılması kemik sağlığını destekleyebilir.
Osteoporoz erkeklerde görülür mü?
Evet. Osteoporoz kadınlarda daha sık görülse de erkeklerde de ortaya çıkabilir. Özellikle ileri yaş, hormon bozuklukları, bazı hastalıklar ve uzun süreli ilaç kullanımları erkeklerde de riski artırabilir.
Sık sorulan sorular
Kemik erimesinin ilk belirtisi nedir?
Birçok kişide belirgin erken belirti olmayabilir. Bazen ilk bulgu düşük travmalı bir kırık olabilir.
Boy kısalması osteoporoz belirtisi olabilir mi?
Evet. Omurga kırıkları zaman içinde boy kısalmasına ve postür değişikliklerine yol açabilir.
Osteoporoz sadece yaşlılarda mı görülür?
Risk yaşla artar ancak bazı hastalıklar, hormon sorunları veya uzun süreli ilaç kullanımları nedeniyle daha genç yaşlarda da görülebilir.
Risk testi osteoporoz tanısı koyar mı?
Hayır. Risk testi yalnızca farkındalık ve ön değerlendirme sağlar. Tanı için hekim değerlendirmesi ve gerektiğinde kemik yoğunluğu ölçümü gerekir.
Kemik Erimesi Riskinizi Öğrenin
Risk faktörlerinizi yanıtlayın ve osteoporoz açısından tahmini risk düzeyinizi değerlendirin.
Kaynaklar
NIAMS – Osteoporosis
CDC – Bone Density (DEXA Scan)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Risk taraması tanı testi değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.